Wat is een ATEX-systeem? Complete uitleg, betekenis en toepassingen 2026
Een ATEX-systeem is een geïntegreerd geheel van apparatuur, procedures en zonering dat voldoet aan de Europese ATEX-richtlijn 2014/34/EU voor explosieveiligheid. Het beschermt productie-installaties in zone 0/1/2 (gas) en zone 20/21/22 (stof) tegen ontstekingsbronnen. HECHT levert ATEX-conforme containment- en transportsystemen voor poederverwerking in farmacie, chemie, food en batterij-industrie.
TL;DR / Kernpunten
- ATEX = ATmosphère EXplosible (Frans) — Europese explosieveiligheid-richtlijn
- Twee richtlijnen: 2014/34/EU (apparatuur) + 1999/92/EG (werkomgeving)
- Zonering gas: 0 (continu), 1 (zo nu en dan), 2 (zelden); stof: 20/21/22
- Categorieën apparatuur: 1G/2G/3G (gas), 1D/2D/3D (stof)
- HECHT-portfolio: ATEX zone 20/21-conforme PCC, EWI, FDS standaard
Wat betekent ATEX?
ATEX staat voor ATmosphère EXplosible. De term verwijst naar twee Europese richtlijnen:
- Richtlijn 2014/34/EU (ATEX 114) — apparatuur en beveiligingssystemen
- Richtlijn 1999/92/EG (ATEX 153) — minimumvoorschriften werkomgeving
Elke ATEX-conforme machine draagt de Ex-marking en heeft een EU-typeonderzoekscertificaat.
De ATEX-zones uitgelegd
| Zone | Stoftype | Aanwezigheid | Apparatuur-categorie |
|---|---|---|---|
| 0 | Gas/damp | Continu of langdurig | 1G |
| 1 | Gas/damp | Zo nu en dan | 2G |
| 2 | Gas/damp | Zelden, kortdurend | 3G |
| 20 | Stofwolk | Continu of langdurig | 1D |
| 21 | Stofwolk | Zo nu en dan | 2D |
| 22 | Stofwolk | Zelden, kortdurend | 3D |
ATEX-installatie: 5 stappen voor compliance
- Risicobeoordeling: explosieveiligheidsdocument (EVD) verplicht
- Equipment-selectie: voor zone 21 minimaal categorie 2D. Hecht's containment-systemen zijn standaard ATEX zone 20/21
- Installatie: NPR 7910-1 (gas) en NPR 7910-2 (stof) volgen. Aarding, intrinsiek-veilig
- Documentatie: EU-typeonderzoekscertificaat, DoC, ATEX-bordje. Voor farmaceutische toepassingen ook GMP IQ/OQ
- Periodieke inspectie: jaarlijks visueel + 5-jaarlijkse herkeuring via aftersales-service
ATEX en de Hecht-portfolio
Alle Hecht-producten worden standaard geleverd voor ATEX zone 20/21:
- ProClean Conveyor (PCC) — vacuüm-transport tot OEB 5, ATEX zone 21
- Endless Liner Wickel-Installation (EWI) — endless liner-systeem, ATEX zone 20
- Filling-Discharge System (FDS) — FIBC-handling, ATEX zone 21
- LBK-EC — kwast-systeem, ATEX zone 21
Pre-validatie in het Test & Trial Centre Delft.
Praktijkcase: ATEX zone 21 voor batterij-grondstof
Een Nederlandse battery-OEM verwerkte lithiumzouten (zone 21 stofclassificatie). HECHT installeerde een ATEX 2D-conforme PCC met geaarde RVS-leidingen. EU-typeonderzoekscertificaat plus EVD opgeleverd binnen 3 weken. Na 18 maanden productie: zero incidents.
Veelgestelde vragen
Wat is een ATEX-systeem precies?
Een ATEX-systeem is een geïntegreerd geheel van apparatuur, procedures en zonering volgens richtlijn 2014/34/EU. Het garandeert dat in explosiegevaarlijke omgevingen geen ontstekingsbronnen aanwezig zijn die een stof- of gas-explosie kunnen veroorzaken.
Wat betekent ATEX?
ATEX staat voor ATmosphère EXplosible. Afkorting van twee Europese richtlijnen: 2014/34/EU (apparatuur) en 1999/92/EG (werkomgevingen).
Waar staat ATEX voor?
ATEX = ATmosphère EXplosible. De afkorting komt uit het Frans. In de praktijk verzamelnaam voor de Europese explosieveiligheid-regelgeving.
Welke ATEX-zones bestaan er?
Zes ATEX-zones: zone 0/1/2 (gas/damp) en zone 20/21/22 (stofwolk). Voor poederverwerking zijn zone 20/21 het meest relevant.
Wat is een ATEX-installatie?
Een ATEX-installatie is een complete productie-opstelling die voldoet aan ATEX-richtlijn 2014/34/EU en NPR 7910-2. Voor Hecht-systemen: typeonderzoekscertificaat, DoC, IQ/OQ/PQ-validatie.
Hoe weet ik of mijn omgeving ATEX-conform moet zijn?
Vereist als er kans op een explosieve atmosfeer aanwezig is. Voor poederverwerking: bij deeltjesgrootte < 500 µm en MIE < 1000 mJ ben je sowieso ATEX-plichtig.
Conclusie
ATEX-systemen zijn de Europese standaard voor explosieveiligheid in poederverwerking. HECHT Technology levert sinds 1978 ATEX zone 20/21-conforme containment- en transportsystemen. Bel 085 - 06 00 670 of mail info@hecht-technology.nl.
Auteur: Mark van Leeuwen, Sales Director Hecht Technology B.V.